Pewność siebie to termin zbliżony do terminu poczucie własnej wartości, na które składa się samoocena (zbiór opinii o sobie, swoich uzdolnieniach, umiejętnościach, zasobach itp.) połączona z reakcjami emocjonalnymi na daną opinię o sobie.

Posługując się przykładem: tworząc nowy związek może pojawić się myśl: „To dla mnie jest zbyt trudne”. W związku z takim myśleniem mogą pojawiać się różne emocje. Może to być lęk, smutek, żal. Wtedy poczucie własnej wartości, poczucie pewności spada. U innej osoby może być to mobilizator do działania, które pomoże pokonać trudności. Wraz z podjęciem działań i zmiany myślenia na temat budowania związku pojawiają się zadowolenie z małych sukcesów, pozytywne nastawienie, a to podnosi poziom pewności siebie.

Poczucia pewności siebie nie należy też mylić z przebojowością, agresywnością czy też myśleniem o sobie tylko w samych superlatywach. Wtedy można raczej mówić o zawyżonej samoocenie. Natomiast adekwatne poczucie własnej wartości powstaje wtedy, gdy mamy świadomość własnych zalet i wad, zdajemy sobie sprawę z własnych możliwości i ograniczeń, i umiemy z tą świadomością funkcjonować.

Poczucie własnej wartości to cechy, na których kształtowanie ma wpływ otoczenie, w jakim żyjemy i nasze procesy poznawcze, i emocjonalne. Można powiedzieć, że pewnego rodzaju podłoże w nas już istnieje – są to wspomniane procesy poznawcze i emocjonalne za pomocą, których interpretujemy sądy i opinie innych na nasz temat.

Bardzo duży wpływ, więc na kształtowanie pewności siebie mają zdania, sądy wypowiadane przez innych na nasz temat. Zupełnie inaczej kształtuje się poczucie własnej wartości u dziecka, które słyszy od rodziców pochwały za wykonane rzeczy, zauważany jest każdy jego sukces. Takie dziecko wchodzi w życie z poczuciem jestem wartościowym człowiekiem, daję sobie radę. Natomiast dziecko, które słyszy ciągle kierowane do siebie uwagi, zawsze w jego sposobie zachowania, działania jest coś złego, nie wierzy w siebie, w swoje możliwości.

Oprócz domu rodzinnego na poczucie pewności siebie mają wpływ jeszcze inne osoby (nauczyciele, ważne dla nas osoby, później rówieśnicy). Szczególnym okresem, gdzie poczucie własnej wartości spada jest okres dorastania. Badania podają, że mają na to wpływ bardzo duża podatność na opinie innych oraz bark akceptacji dla zmian fizjologicznych związanych z dojrzewaniem. Po tym okresie poczucie pewności siebie zaczyna wzrastać. Słyszane przez nas opinie na nasz temat przestają być już tak ważne, emocjonalnie nie jesteśmy już tak od nich zależni. Należy jednak pamiętać, że nie można tego odnieść do wszystkich, gdyż są wśród nas ludzie, których poczucie pewności zawsze jest bardzo nisko, niezależnie od wieku, warunków życia czy też innych zmiennych.

Trzeba pamiętać również o tym, iż poczucie pewności siebie to nie jest zmienna utrzymująca się ciągle na stałym poziomie. Jej wartość jest zależna od wielu czynników, między innymi zadania, przed jakim stoimy, naszego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, osób, z którymi obecnie przebywamy i innych.

Jak sobie radzić z niskim poczuciem własnej wartości?

Nie ma jednej właściwej odpowiedzi na to pytanie. To zależy od człowieka. Są ludzie, u których niskie poczucie pewności siebie jest związane z destrukcyjnymi schematami osobowościowymi i tu potrzebna jest terapia. Są osoby, których poziom poczucia własnej wartości waha się, ale nie jest bardzo niski, nie zaburza w dużym stopniu funkcjonowania lub pojawia się tylko w pewnych chwilach – wtedy można skorzystać z warsztatów psychologicznych lub z kilku spotkań z psychologiem w celu rozpoznania tych stanów, nazwania ich i pracy nad ich modyfikacją.

Jest też grupa osób, która dość dobrze radzi sobie w życiu codziennym, a poczucie pewności siebie obniża się tylko w odniesieniu do konkretnej, jednorazowej sytuacji, a potem wszystko wraca do stanu sprzed sytuacji trudnej.

Dominika Bielecka

małe_logo

Czym jest pewność siebie?
Tagi: